Balkan Orient Trip – Stambuł: Hagia Sophia i Błękitny Meczet

Drugi dzień pobytu w Stambule zaczęliśmy od odwiedzenia jednych z najbardziej rozpoznawalnych budynków w tym mieście – Hagii Sophi i Błękitnego Meczetu. Znane nam z przewodników, pocztówek i zdjęć oglądanych w niejednym albumie, mogliśmy w końcu zobaczyć osobiście. Wyruszyliśmy stosunkowo wcześnie, aby uniknąć stania w kolejce do Hagii Sophii. Zwana jest również Kościołem Opatrzności Bożej lub też Muzeum Ayasofya. Uznawana jest za jedną z największych budowli stworzonych przez ludzkość. Inicjatorem jej budowy był cesarz Konstantyn Wielki, jednak po tym, jak doszczętnie spłonęła, na jej miejscu wybudowano kolejną świątynię, która później została podpalona. Obecny kształt Hagia Sophia zawdzięcza Justynianowi, który zatrudnił do pracy dwóch architektów Antemiosa z Tralles oraz Izydora z Milletu. Tych dwóch artystów zaprojektowało m.in. ogromną kopułę, która przez wieki inspirowała i zachwycała ludzi ze wszystkich stron świata. Ma ona średnicę 31 metrów i wznosi się 55 metrów nad ziemią (spotkałam się też z wymiarami 32m i 56m). Za czasów Justyniana świątynia została ozdobiona mozaikami. W kolejnych wiekach cesarzowe dodawali następne, jednak gdy Hagia Sophia została przejęta przez muzułmanów, tylko cud sprawił, że część z nich zachowała się do naszych czasów. Muzułmanie zakryli je warstwą tynku, gdyż podobno doszli do wniosku, że nie warto ich niszczyć, ze względu na ich niesamowite walory artystyczne. No właśnie, Hagia Sophia została przekształcona na meczet po 1453 roku (m.in. dobudowano do niej minarety). Stąd też w jej wnętrzu spotykają się zarówno symbole chrześcijańskie, jak i muzułmańskie.

Przejdźmy jednak do samego zwiedzania. W sezonie, mimo wczesnej pory, musimy liczyć się ze sporymi tłumami. Są indywidualni turyści, jak i wycieczki zorganizowane. Wszędzie słychać przewodników, którzy starają się jak najwięcej opowiedzieć o tej imponującej budowli. Wchodzimy do środka. Wnętrze świątyni jest dość mroczne, a głosy setek przebywających tam osób, niosą się wśród jej ścian. Od razu zwracamy uwagę na ogromne rusztowanie, które pamiętamy ze zdjęć rodziców Marka, którzy odwiedzili Stambuł ponad 10 lat wcześniej. Nadal stoi w tym samym miejscu! Generalnie Hagia Sophia może i jest od czasu do czasu remontowana, lecz nie widać zbytnio konkretnych efektów. Oczywiście to, że nosi ślady trzęsień ziemi, jakie udało jej się przetrwać, jest całkiem zrozumiałe. Popękane ściany, kolumny nietrzymające kątów prostych itd. Ale oprócz tego są elementy, które można by utrzymać w lepszym stanie, w szczególności jeśli przekalkuluje się, ilu turystów dziennie odwiedza ten obiekt. Niewątpliwie największe wrażenie robi na nas kopuła, a także złote mozaiki znajdujące się na wyższej kondygnacji świątyni. Spędzamy też chwilę oglądając film poświęcony Hagii Sophii i jej historii.

Później następuje dość problematyczna sytuacja pt. Marek gubi mnie, a ja Marka. Generalnie każde z nas szuka drugiej osoby kompletnie gdzie indziej, stąd też nie mamy szansy się spotkać. Co gorsza, Marek ma w swoim telefonie włożoną turecką kartę sim z internetem i nijak nie może się ze mną skontaktować. Ostatecznie on musi biec do apartamentu po polską kartę, by móc do mnie napisać, a ja czekam pod drzewem nieopodal wyjścia z Hagi Sophii. Kiedy już się spotykamy, żadne z nas nie chce przyznać, że oboje zawiniliśmy i efekt jest taki, że Marek wścieka się na mnie, a ja na niego. Ponieważ cała wina za zaistniałą sytuację spadła ostatecznie na mnie, mój małżonek idzie zwiedzać Błękitny Meczet bez mojego towarzystwa. Ja doszłam do wniosku, że muszę ochłonąć, a po drugie miałam dość kolejnego zatłoczonego miejsca.

Znajdujący się na przeciwko Hagii Sophii Błękitny Meczet (Sultan Ahmet I Camii) jest równie imponującą budowlą. Powstał pomiędzy 1609 a 1616 roku według projektu Mehmeda Agi. Był on uczniem innego znanego architekta – Sinana. Uczeń chciał pokazać, że nie tylko przerósł nauczyciela, ale przede wszystkim pragnął ukazać potęgę islamu. Meczet ma 260 okien oraz 6 minaretów, które wywołały sporo kontrowersji, gdyż jest ich tyle, ile było w owym czasie w wielkim meczecie w Mekce. W jaki sposób zażegnano konflikt? Otóż sułtan ufundował jeszcze jeden minaret w Mekce. Skąd wzięła się nazwa Błękitny Meczet? Wnętrze świątyni ozdobione jest ceramicznymi, niebieskimi płytkami z Izniku.

W czasie, kiedy Marek zwiedza meczet od środka, ja siedzę w palącym słońcu na placu Sultanahmet. Co chwila podchodzą do mnie naganiacze nakłaniający do wykupienia turystycznych rejsów po Bosforze. Pierwszego z nich spławiam od razu. Gdy podchodzi drugi, również nie mam nastroju rozmawiać, lecz po chwili zmieniam zdanie. Po tym, gdy mówię, że nie mam ochoty na żaden, turystyczny rejs, sprzedawca pyta się mnie skąd jestem. „Oh, from Poland? I’m from Bosna!” Natychmiast zastrzygłam uszami. Rozmowa o Bałkanach potoczyła się samoczynnie. Ja opowiedziałam o moim blogowaniu, natomiast Igor o swojej pracy jako przewodnika w Mostarze. Latem pracuje w Stambule, a przez resztę roku w Bośni. Wymieniamy się wizytówkami i choć Igor bardzo chce się ze mną umówić na obiad, tłumaczę mu, że musiałby nam towarzyszyć mój mąż marnotrawny, więc trochę osłabia to jego randkowe zapędy. Niemniej dzięki niemu nieco poprawił mi się nastrój i przestałam wkurzać się na wcześniejszą nieprzyjemną sytuację z zagubieniem. Gdy Marek wraca, wyruszamy na dalszą część zwiedzania.